1. Ana Sayfa
  2. Fizik
  3. NASA’nın Keşif Aracı Perseverance ve İsimlerimiz Artık Mars’ta!

NASA’nın Keşif Aracı Perseverance ve İsimlerimiz Artık Mars’ta!

featured

Gök cisimleri insanların geçmişten bugüne hep ilgisini çekmiştir. İnsanlar merak etmiş, merak etmekle kalmamış ve üzerine çalışmalar yapmıştırlar. Çeşitli uzay programları ile gezegenimiz olan Dünya’nın çevresine uydular göndermiş, birçok uzay programı ile Ay’a insanlı insansız misyonlar düzenlemiş, ve uzak denizlere yelken açarak (kozmik ölçeklerde pek de uzak olmasa da) kızıl gezegen Mars ile ilgili çeşitli programlarla Rover’lar göndermiştir. Onlardan biri olan Perseverance, birçok ilk ile birlikte insanları heyecanlandıran amaçlarıyla yolculuğuna başlamış ve nihayetinde ise Perseverance (Azim) Mars’a ulaştmıştır! Yanında Türkiye’den 2.5 milyon kişinin ismiyle…

Hep birlikte Perseverance tarihine, biz insanoğlunu heyecanlandıran amaçlarına, teknik özelliklerine ve daha nicelerine göz atalım.

NASA’nın Perseverance keşif aracı 4 Aralık 2012 tarihinde duyurduğu, ”MARS 2020” misyonu adı altında tasarlandı. Temel olarak tasarımı Curiosity (Merak) baz alınarak tasarlanmış ve geliştirilmiştir. NASA keşif aracına ismi seçen ise yedinci sınıf öğrencisi Alex Mather oldu.

NASA’nın Perseverance adlı keşif aracı, Jezero Kraterine doğru 30 Temmuz 2020 tarihinde, Türkiye saati ile (TSİ) 14:50’de Atlas V roketiyle Amerikan Hava Kuvvetleri İstasyonu’ndaki 41. Fırlatma Kompleksi’nden fırlatıldı. Yaklaşık yedi ay süren bu yolculukta 300 mil ( kabaca 480 milyon kilometre) kat ederek nihayet 18 Temmuz’da başarılı bir şekilde iniş yaptı.

Yaklaşık 2.5 milyar dolar harcanan Perseverance’nin teknik bilgilerine kabaca göz atacak olursak, yaklaşık 1025 kilogram ağırlında, kol haricinde yaklaşık 3 metre uzunluğunda, 2.7 metre genişliğinde, ve 2.2 metre yüksekliğindedir.

Persevarance keşif aracının amacı nedir?

Perseverance, astrobiyolojik bir keşif aracıdır. NASA’nın, Mars’ın geçmişte yaşanabilirliğini keşfetme arayışını ilerletecek ve eski mikrobiyal yaşamın işaretlerini arayacaktır. Kullandığı enstrümanlar sayesinde taş ve toprak örnekleri alarak, gelecekte Dünya’ya dönüş hedefi ile geri getirecektir. Misyonun, Mars’a gelecekteki insan keşiflerinin önünü açmaya yardımcı olmasının ve bu çabalarda kullanılabilecek teknolojileri göstermesinin birkaç yolu vardır. Bunlar, Mars atmosferinden oksijen üretmeye yönelik bir yöntemi test etmeyi, diğer kaynakları (yer altı suyu gibi) belirlemeyi, iniş tekniklerini iyileştirmeyi ve Mars’ta yaşayan ve çalışan gelecekteki astronotları etkileyebilecek hava, toz ve diğer potansiyel çevre koşullarını karakterize etmeyi içerir.

Kaynak: NASA

Persevarance için temel açıdan amacını öğrendik, peki bunları hangi bilimsel enstrümanlar ile yapacak?

Mastcam-Z

Curiosity aracında bulunan Mastcam’in geliştirilmiş halidir. Mastcam-Z multispektral, stereoskopik görüntüleme cihazıdır. Mastcam-Z, Perseverance keşif aracında yakınlaştırma işlevi ile donatılmış direğe monte kamera sisteminin adıdır. Mastcam-Z, uzaktaki nesnelerin detaylı incelenmesini sağlamak için yüksek hızda yakınlaştırma, odaklanma, 3D resim ve video çekebilen kameralara sahiptir.

SuperCam

Perseverance keşif aracının SuperCam’i, Mars’taki geçmiş yaşamla ilgili olabilecek organik bileşikleri aramak için kayaları ve toprakları bir kamera, lazer ve spektrometreler ile inceler. SuperCam sayesinde kızıl gezegenin tozunda elementleri ölçüyor ve hangileri insanın yapısına zararlı tespit ediyor.

MEDA

Mars Çevresel Dinamikler Analizörü, MEDA olarak bilinir. Asıl amacı kızıl gezenin rüzgarın hızını ve yönünü, sıcaklığı ve nemi gibi çeşitli hava durumu olaylarını ölçmektedir. Bunun dışında Mars’ta toz tanecikleri miktarı ve boyutunu da ölçmektedir.

SHERLOC

Minerallerin, organik moleküllerin ve potansiyel biyolojik imzaların ince ölçekli tespitini yapar. Biyo-imza belirli bir bölgede yaşayan canlıları gösteren ve belli bir bölgeden görülebilen fiziksel veya kimyasal işlemdir.

PIXLR

Perseverance keşif aracının kolunun ucundaki bir alet olan PIXL, antik mikropların bıraktığı kimyasal parmak izlerini arayacak. PIXL ayrıca kaya ve toprak dokularının süper yakın çekim fotoğraflarını çeken bir kameraya sahiptir. Bir tuz tanesi kadar küçük özellikleri görebilir! Bu bilgilerle birlikte, bilim insanlarının Mars’taki geçmiş mikrobiyal yaşamın belirtilerini aramasına yardımcı oluyor.

MOXIE

MOXIE, Mars’ın karbondioksit atmosferinden oksijen üretmek için test modelidir. Karbondioksit, Mars’ın atmosferindeki gazın % 96’sını oluşturur. Oksijen, Dünya atmosferindeki %21’e kıyasla yalnızca %0.13’tür. MOXIE, bir araba aküsü boyutundadır. Mars’taki insan görevlerini destekleyen gelecekteki oksijen jeneratörleri yaklaşık 100 kat daha büyük olmalı. Aynı zamanda MOXIE bir ağaç gibi oksijen üretiyor, karbondioksiti emerek oksijen gazı salıyor.

RIMFAX

RIMFAX olarak bilinen Mars’ın Yüzey Altı Deneyi için Radar Görüntüleyici, gezginin altındaki zemini araştırmak için radar dalgalarını kullanır. Yere nüfuz eden radar ile yüzeyin altındaki jeolojik özellikleri görmeyi amaçlar. Aynı zamanda RIMFAX, Mars yüzeyinin altında 10 metreden (30 fit) fazla buz, su veya tuzlu suları tespit edebilir! Bir NASA görevi için Mars yüzeyine gönderilen ilk radar aracıdır.

Mars’ta bir helikopter! Ingenuity

Mars Helikopteri, Ingenuity, başka bir dünyada ilk kez motorlu uçuşu test etmek için bir teknoloji gösterisidir. Üzerinde bulunan pillerle yaklaşık 90 saniye uçabilecek bir kapasiteye sahiptir, piller güneş enerjisi ile çalışmaktadır. Bir seferde yaklaşık 300 metre (980 fit) mesafeye ve yerden yaklaşık 10 ila 15 fit yüksekliğe kadar uçabilmektedir. Helikopter daha öncesinde belirlenen komutlarla hareket edecektir.

Neden Jezero Krateri?

Jezero Krateri, kızıl gezegenin kuzeybatı bölümünde bulunan ve yaklaşık kırk beş kilometrelik çaba sahiptir. Jezeo Krateri meteor krateri içinde bulunan ve nispeten daha küçük antik meteor krateridir. En önemli özelliği ise eskiden bir gölü bulunduğu düşünülmesidir. Bu sebepten ötürü Perseverance, eski yaşam izlerini aramak için iniş bölgesi olarak Jezero Krateri’ni seçmiştir.

Bize Katılın!
Yeni yazılarımızdan, etkinliklerden ve her şeyden ilk siz haberdar olun.