İlginizi Çekebilir
  1. Ana Sayfa
  2. Fizik
  3. Güneş Tutulması Nedir ve Çeşitleri Nelerdir?

Güneş Tutulması Nedir ve Çeşitleri Nelerdir?

featured

Güneş tutulması, Ay’ın Dünya ve Güneş’in arasında girerek tam veya kısmi derecede ışığını kesmesi olayıdır. Bu olay Ay’ın ‘’yeni ay’’ evresinde gerçekleşmektedir.  

Güneş tutulmaları, Ay tutulmalarına nazaran çok daha nadirdir. Bunun nedeni boyutlarıdır. Çünkü Ay’ın boyutuyla Güneş’in boyutları arasında çok büyük bir fark vardır. Hatta bunu bir örnekle pekiştireceksek bu, Güneş’in içine 64,3 milyon tane Ay’ın sığması olacaktır. Bunun yanı sıra yine boyutla alakalı olarak, her cismin bir yörüngesi vardır. Bu cisimler bir yörüngede hareket etmektedirler ancak bu bir düzlemde değildir. Mesela eğer tek yörünge düzleminde hareket ediyor olsaydık Ay her yeni ay evresindeyken bir Güneş tutulması gerçekleşmesi gerekirdi ve farklı tutulma türleri olmazdı. Ancak durum pek de bu şekilde değil, çünkü Ay’ın bizim etrafımızdaki yörüngesi ile, bizim Güneş etrafımızdaki yörüngemiz arasında yaklaşık 5 derecelik bir açısal fark vardır. Bu sebeple de yörüngelerin kesişmesi gerekir ve bu süreçte de tam Güneş tutulması dışında farklı türlerin de oluşmasına etken olmaktadır. Bu fark Güneş tutulmalarını seyrekleştirmekte ve tutulmayı daha heyecanlı kıldırmaktadır. 
 

Güneş Tutulmasının Nasıl Gerçekleştiğini Gösteren Şema

Güneş Tutulması Çeşitleri Nelerdir? 

Parçalı Güneş Tutulması 

En sık gözlemlenen Güneş tutulması türü olan bu tutulma, Ay’ın yıldızımızın bir kenarından örttüğü kısımdır. 
 
Halkalı Güneş Tutulması 
 
Bu tutulma türü en sık gerçekleşen ikinci tutulma türüdür. Bu tutulma esnasında cisimlerin yörüngelerine bağlı olarak Ay’ın uzakta ve Güneş’in yakın konumda olduğu zamanlarda gerçekleşmektedir. Bu tutulmada Ay, Güneş’i bu yörüngelerden kaynaklı tam olarak kapatamamaktadır ve simit şeklinde bir görüntü sunmaktadır. 
 
Tam Güneş Tutulması 
 
Tam Güneş Tutulması, halkalı tutulmanın aksine Güneş’in uzakta ve Ay’ın yakında olduğu bir konum aralığında gerçekleşmektedir. Bu tutulma esnasında Ay, Güneş’i tam olarak örtmektedir ve Güneş’in normal süreçte göremediğimiz koronasını görmemizi sağlamaktadı. 
 
Hibrit Güneş Tutulması 
 
Hibrit Güneş tutulması, yeryüzünde gözlemlenen konuma bağlı olarak hem halkalı hem de tam olarak Güneş tutulmasının birlikte yaşandığı andır. En nadir tutulma türü olan bu tutulma, ikisini birlikte barındırdığı için bu şekilde anılmaktadır. 

Güneş tutulması, başta da söylediğimiz üzere Ay tutulmasına göre nadir gerçekleşmektedir. Ancak nadir olduğu kadar kısa da sürmektedir. Teorik olarak gözlemlenebilecek en uzun süre 7 dakika 31 saniyedir ancak gözlemlenmiş en uzun süre 20 Haziran 1955 tarihinde Filipinler’de 7 dakika 28 saniye sürmektedir.  

Buna ek olarak tarihin en ünlü Güneş tutulması, Kral William’ın oğlu İngiltere Kralı I. Henry’nin MS 1133 yılında ölmesiyle oldu. Bu olay, 2 Ağustos’ta dört dakikadan fazla süren bir tam güneş tutulması ile aynı zamana denk geldi. Malmesbury’li tarihçi William, bu “korkunç karanlık insanların kalplerini çalkaladı” diyor. Kral Henry’nin ölümünden sonra, taht mücadelesi krallığı kaosa ve iç savaşa sürükledi. 

Bize Katılın!
Yeni yazılarımızdan, etkinliklerden ve her şeyden ilk siz haberdar olun.