1. Ana Sayfa
  2. Fizik
  3. Schwarzschild Yarıçapı Nedir?

Schwarzschild Yarıçapı Nedir?

featured

Schwarzschild yarıçapı, her kütle ile ilişkilendirilen karakteristik bir yarıçaptır. Verilen bir kütle bu yarıçapa kadar sıkıştırılırsa bilinen hiçbir kuvvet onun uzay zaman tekilliğine çökmesini engelleyemez. Schwarzschild yarıçapı terimi fizikte ve astronomide özellikle de kütleçekim ve genel görelilik teorilerinde kullanılır.

Cisimlerin Schwarzschild yarıçapları kütleleriyle doğru orantılıdır. Buna göre Dünya’nın Schwarzschild yarıçapı sadece 9mm iken Güneş’inki yaklaşık olarak 3 km’dir.

Bir cisim Schwarzschild yarıçapından daha küçükse kara delik olarak isimlendirilir. Dönmeyen bir cisim için Schwarzschild yarıçapında bulunan yüzey olay ufku işlevini görür. Ne ışık ne de diğer parçacıklar bu yüzey içerisindeki bölgeden kaçamaz bu yüzden bu cisimler karadelik olarak isimlendirilmiştir.

Bir yıldızın çembersel yarıçapı kütlesiyle orantılı, kendisine özgü Schwarzschild yarıçapından küçükse, yıldız bütün hidrojen yakıtını tükettiğinde yani yaşam döngüsünün sonuna geldiğinde kara deliğe dönüşür. Güneş benzeri ve güneşten küçük yıldızların ise yarıçapları Schwarzschild yarıçapından küçük olduğundan dolayı bu yıldızlar yeterince içe çökemezler ve kara delik ünvanını alamazlar.

Stephen Hawking’i tanınır kılan ilk çalışmalarından birisi evrenin erken dönemindeki mikro kara delikler(kuantum kara delikleri olarak da bilinir.) hakkındaydı. Hawking’in çalışmasında öne sürdüğü sav mikro kara deliklerin kuantum etkileri yüzünden kısa sürede buharlaşarak yok olacağı yönündeydi. Boyutlar çok küçük olduğundan mikro kara delikler üzerinde klasik fizik yerine kuantum fiziği etkin rol oynar ve işler burada biraz değişir. Bir kara delik küçüldükçe daha hızlı buharlaşır ve sıcaklığı da artar. Bu sebeple mikro boyutlardaki bir kara delik kararlı yapıda değildir ve bu boyutlarda bir kara delik oluşturmayız.

Bize Katılın!
Yeni yazılarımızdan, etkinliklerden ve her şeyden ilk siz haberdar olun.