1. Ana Sayfa
  2. Fizik
  3. İnanılmaz Gök Cisimleri: Kuazar Nedir? (Kuasar)

İnanılmaz Gök Cisimleri: Kuazar Nedir? (Kuasar)

featured

Kuazar veya daha çok bilineniyle kuasarların ismi quasi-stellar object (QSO), yani yarı yıldızsı cisim kelimesinden türemiştir. Nokta kaynak gibi göründüklerinden dolayı, ilk gözlendiklerinde yıldız oldukları düşünülmüştür. Fakat uzaklıkları ve tayfları incelendiğinde yıldız olmadıkları ortaya çıkmıştır.

Kuazarların, merkezlerinde yer alan bir süper kütleli karadelik (SMBH) ve bunun etrafındaki toplanma diskinde bulunan gaz tarafından enerjisini sağladığı düşünülmektedir.

Toplanma diskinde bulunan gaz zamanla karadeliğin üzerine doğru çöktükçe; X-ışını, moröte, görünür bölge, kızılöte ve radyo olmak üzere çeşitli dalga boylarından elektromanyetik ışıma saçar. En parlak kuazarlar, saniyede 1048 erg‘lik bir enerji çıkışı oluşturabilir ki bu da Samanyolu gibi büyük galaksilerin yaptığı ışımadan binlerce kat daha fazladır.

kuazar
Bir sanatçının kuazar tasviri.

Kuazarlarda Farklılık Yaratan Bir Özellik

Kuazarlar bir aktif galaksi çekirdeğidir (AGN‘dir). Bir fikre göre AGN’ler (kuazar, blazar, seyfert, radyo galaksi vb.) aslında aynı cisimlerdir. Fakat onlara olan bakış açımıza göre farklı özellikler gösterdiğinden ötürü, farklı cisimler gibi algılanırlar. Kuazarlar da bu grubun bir üyesidir.

Fakat ilginç bir biçimde, diğer AGN’ler etrafımızda rastgele uzaklıklarda dağılmış olmalarına rağmen, kuazarlar çoğunlukla bizden uzakta yer alır (yüksek kırmızıya kayma gösterirler). Gözlenen en uzak kuazar z=7.085 değerine sahiptir. Yani bir başka deyişle o kadar uzaktır ki, bu kuazara baktığımızda gördüğümüz manzara, evrenin 800 milyon yıl yaşındaki haline denk düşer.

Bize Katılın!
Yeni yazılarımızdan, etkinliklerden ve her şeyden ilk siz haberdar olun.