1. Ana Sayfa
  2. Astrodinamik
  3. Jeostatik Yörünge Nedir? (Geostatic Orbit)

Jeostatik Yörünge Nedir? (Geostatic Orbit)

featured

Jeostatik yörünge veya yer sabit yörünge, yerden bakıldığında uzayda konumu sabit olan yapay uyduyla beraber Dünya’nın yörüngesinde gezegenimizle aynı dönme süresine sahip olan yörüngedir. Bu kavramla ilgili ilk öneri 1928 yılında Sloven mühendis Herman Potocnik tarafından yapılmıştır. Ancak 1945 yılında ünlü bilim kurgu yazarı İngiliz Arthur C. Clarke konuyu ”Wireless World için “Extra-Terrestrial Relays” isimli makalesinde işleyerek büyük bir kitlenin tepkisini ilgisini çekmiştir. Bu sebeple jeostatik uydu yörüngelerine bazen ”Clarke Yörüngesi” de denebilmektedir.

İletişim amaçlı jeostatik uydular ilk defa 19 Ağustos 1964 yılında fırlatılan ABD Syncom 3 için kullanılmıştır. Sabit yörüngeye yerleştirilen ilk nesnedir.

Neden Sabit Yörünge’de Uydulara İhtiyaç Duyduk?

Günümüz teknolojisinde her türlü iletişim uydular yoluyla kurulabilmektedir. Ne var ki sağlıklı bir iletişim için uydunun Dünya’daki alıcı ve vericiye göre uzayda hep aynı noktada bulunması gerekir. Aksi takdirde alıcı ve vericinin uydunun gökyüzünde durmadan değişen konumunu izlemek için, sürekli olarak anten yönlendirmesi yapma zorunluluğu doğar. Bu sebepten alıcı ve vericileri sürekli anten ayarı ile meşgul etmeyecek bir uydu için yörüngenin şu koşullara uyması gerekir.

1.Yörünge enlemi 0 derecede, yani ekvator üzerinde olmalıdır. Bu uydunun kuzey güney salınımı yapmaması için zorunludur.

2.Uydu Dünya çevresini Dünya’nın kendi çevresini döndüğü sürede dönmelidir. Yani uydunun ortalama açısal hızı ile Dünya’nın kendi çevresindeki açısal hıza eşit olmalıdır. Bu da uydunun Dünya’ya göre doğu batı hareketi yapmaması için zorunludur.

3.Ayrıca uydu çembersel bir yörüngede dönmelidir. Yörüngenin eliptik olması halinde uydu gökyüzünde Dünya’ya göre periyodik olarak ileri geri salınımlar yapacaktır.

Yukarıdaki ilk iki koşula uyan yörüngelere jeosenkron, her üç koşula da uyan yörüngeye ise jeostatik yörünge denilir. İletişim için uydularının üçüncü koşula da uymaları gerekir. Aşağıda jeostatik yörünge söz konusu edilecektir.

Bize Katılın!
Yeni yazılarımızdan, etkinliklerden ve her şeyden ilk siz haberdar olun.