1. Ana Sayfa
  2. Fizik
  3. Evren’den Yaşlı Yıldız ya da Gökcismi Olabilir Mi?

Evren’den Yaşlı Yıldız ya da Gökcismi Olabilir Mi?

featured

Başlıca haber sitelerinin sıklıkla gündeme getirdiği ”bilim bilmeyen” insanlar tarafından hazırlanmış spekülatif haberler, insanların kafalarında soru işaretleri bırakıyor. Astronomi ile belli seviyede bir ilişkisi olan insanlarsa böyle bir şeyin olmayacağını gayet iyi biliyor. Bu yazımızda hiçbir bilgisi olmayan ve yolu buraya düşen insanlara konuya açıklık getireceğiz.

Bu sorunu çözmeden önce, sorunu yaratan olaya; Methuselah (HD 140283) adlı yıldıza bir göz atalım.

Methuselah, evrenin bilinen en yaşlı yıldızlarından biridir. İsmini İncil’de geçen ve yer yüzünde yaşamış en yaşlı insan olarak bilinen Methuselah’tan alır. Terazi takımyıldızında bulunan yıldız, kırmızı dev olmanın ilk aşamasındadır. Dünya’dan kabaca 200 ışık yılı uzaklıktadır ve saatte yaklaşık 800.000 kilometre hızla hareket etmektedir. Bu yıldız çok hızlı hareket ettiği için konumu tam olarak belirlenemiyor ve konumu bilinmediği için parlaklığı hakkında net bir fikir de verilemiyordu. Bir yıldızın konumunun iyi bilinmesi, onun parlaklığı ile ilgili bize daha iyi fikir verir. Bu sayede daha iyi parlaklığını bildiğimiz yıldızların konumunu da daha iyi belirleyebiliriz. Önemli konuysa yaşı, bu yıldızın ortalama yaşı 14.5 milyar yıldır.

Evren’in yaşı 13.82 milyar yılsa nasıl olur da bu gök cisminin yaşı 14.5 milyar yıl olabilir?

2013 yılında paylaşılan makalede, Methuselah yıldızının yaşıyla ilişkili 14.46±0.31 milyar yıl ifadesi geçmektedir, yazının devamında ise ”… hatalar dahil edildiğinde belirsizliği ±0.8 milyar yıl çıkmakta”. Demektedir. Makale devam ettikçe bununla ilgili konuya daha iyi bir açıklık getiriyor ve şu ifadeleri kullanıyor; ”Hatalar içinde, HD 140283 yaşı mikrodalga arka plan ve Hubble’a göre Evrenin yaşı 13.77 ± 0.06 ile çelişmez sabit, ancak büyük patlamadan kısa süre sonra oluşmuş olmalı.” Burada geçen ± (artı-eksi) ifadesi, bu yıldızın yaşının 13.64 ile 15.36 milyar yıl aralığında olmasını gerektiğini belirtiyor. Biz şu an biliyoruz ki bu yıldızın yaşı, 15.36 milyar yıl olamaz.

Makaleden de anlayacağımız üzere aslında sorumuza cevap bulduk, bunu biraz daha açacak olursak; Evren’den yaşlı bir gök cismi olamaz, zira ”Evren’in yaşı nasıl belirlenir?” sorusunun cevaplarından biri de yaşlı gök cisimlerine bakarak onların yaşını belirlemektir.

Yazımızda kullandığımız makaleye, buraya tıklayarak ulaşabilirsiniz.

Bize Katılın!
Yeni yazılarımızdan, etkinliklerden ve her şeyden ilk siz haberdar olun.